اصفهان تحول ,آخرین تحولات سیاسی و اقتصادی اصفهان

گنبد باز اصفهان


 

بر فراز يکى از کوه‌هاى رشته کوه کرکس در جنوب غربى شهر نطنز، گنبدى قرار دارد که از دور به شکل بنايى کوچک با روزنه‌هايى چند، به نظر مى‌رسد و به گنبد باز معروف است. اين ساختمان گوهرى است در گنجينهٔ هنر معمارى ايران‌زمين که ناشناخته مانده است و بايد بیشتر مورد توجه قرار گيرد . طراحى اين بنا، از نظر محاسبات فنى بسيار ماهرانه و از نظر تزئينات بى‌نهايت زيبا است. راه دستيابى به گنبد باز، همان دره‌‌هاى سنگلاخى پيرامون آن است.
فاصلهٔ جادهٔ آسفالته تا گنبد ۲/۵ کيلومتر است. با پايان گرفتن دره‌ها، کوه آغاز مى‌گردد. پس از پيمودن بخشى از کوه، منظرهٔ کامل گنبد به خوبى نمايان مى‌گردد و بيننده در برابر ديدگان خود، نمونهٔ زيبايى از هنر معمارى را مشاهده مى‌کند.
اين بناى افسانه‌اى که از ايوان آن مسافت‌هاى بسيار دور، يعنى تا ژرفاى کوير را مى‌توان مشاهده کرد، داراى مشخصاتى به شرح زير است:
گنبد باز  بر تختگاه دايره‌مانندى از سنگ لاشه با قطر تقريبى ۱۰/۵ متر و بلندى ۰/۸ تا ۳ متر بر فراز کوهى که بلندى آن از اراضى اطراف، حدود ۲۰۰۰ متر است، به صورت هشت‌ضلعى بنا گرديده است. لبهٔ پرتگاه آن تا جرزهاى گنبد، حدود يک متر فاصله دارد. اين بنا از آجر و ملاط گچ ساخته شده است. ابعاد هر يک از اضلاع هشت‌ضلعى آن ۳/۳۴ و قطر پى آن ۱/۸۰ متر است. در گوشهٔ شمال غربى آن، ‌ پلکانى با ۱۱ پلهٔ مارپيچ به طرف سقف وجود دارد. در سقف محوطهٔ داخلى گنبد، ‌ دريچهٔ مدورى وجود دارد که از آن، نماى داخلى ساقه و پوشش خارجى گنبد و ديوارک‌هاى پشت ساقهٔ گنبد به خوبى نمايان است.
در سال ۱۳۷۴، به همت مسئولين ميراث فرهنگى اصفهان، کف گنبد تعمير شد و بقيهٔ بنا نيز نيازمند تعميرات و مرمت اساسى است.
گنبد باز يکى از شاهکارهاى هنر معمارى ايران است. جرزهاى گنبد در حد اعلاى تناسب انتخاب شده‌اند و بهترين شکل مقاومت در برابر زلزله و طوفان‌هاى سهمگين را دارد. آن‌چنان‌که در برابر دو زلزلهٔ قوى و طوفان‌هاى مهيب کوه کرکس ايستادگى نموده است. شگفت آن‌که در سطح مقطع اين جرزها چنان صرفه‌جويى به کار رفته که با محاسبات پيشرفتهٔ امروزى نمى‌توان کم‌ترين تغييرى در آن داد و يا صرفه‌جويى بيش‌تر به عمل آورد.
اجراى اين بناى ظريف با ابعاد کاملاً موزون و مناسب، ‌ آن‌هم در يک محوطهٔ بسيار محدود، به رغم راهى بسيار مشکل، به راستى يکى از عجايب هنرى است. شگفت آن‌که اين ساختمان هشت‌ضلعى که قطر دايرهٔ محيطى آن ۹ متر است، حتى محوطهٔ هموارى در اختيار نبوده و تعدادى از پايه‌ها بر روى قطعه‌سنگ‌هاى پايين‌تر به طورى بنا شده که عبور در اطراف آن، عملاً امکان‌پذير نيست. در داخل يکى از پايه‌ها، راه‌پله‌اى، ارتباط قسمت پايين را با ايوان بالا برقرار مى‌سازد. اين ايوان چون کمربندى محکم، در مقابل فشارهاى منتج از سنگينى گنبد، محاسبه و ساخته شده است. از اين ايوان مى‌توان فرسنگ‌ها افق اطراف را زير نظر داشت. ابداع و احداث ايوانى به اين شکل در اين ساختمان شاهکار هنرى است و با اصل معروف معمارى که «يک واحد ساختمانى ضمن تأمين مقصود اصلى، وقتى به نهايت کمال مى‌رسد که هم به زيبايى آن افزوده شود و هم مقاومت آن را بالا برد»، کاملاً مطابقت دارد. گچ‌برى داخل ساختمان ساده، ولى در عين حال با ظرافت بسيار اجرا شده است. به طور کلى، جزئيات بسيار دقيق کارهاى اجرايى دال بر آن است که استادکاران بسيار ماهرى در اين ساختمان همکارى داشته‌اند تا چنين ميراث هنرى شگفت‌انگيزى از خود باقى گذارند که مايهٔ سربلندى و افتخار نسل‌هاى بعدى باشد.

انتهای پیام

www.toptourism.ir



+ 0
مخالفم - 0
تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

ارسال نظر



کد امنیتی کد جدید

آرادپرداز 468

منتخب هفته

حساب‌های شخصی و تجاری جداسازی می‌شود

حساب‌های شخصی و تجاری جداسازی می‌شود

همتی، رئیس کل بانک مرکزی در صفحه اینستاگرامش نوشت: در ادامه اعمال نظارت مؤثر بر تراکنش‌های پولی در شبکه بانکی یکی از…
هنوز سازوکاری برای جلوگیری از فرار مالیاتی ارائه نشده است

هنوز سازوکاری برای جلوگیری از فرار مالیاتی ارائه نشده است

دوانی، عضو جامعه حسابداران رسمی ایران می‌گوید: دولت باید برای لغو معافیت‌های مالیاتی چاره‌ای بیندیشد. به‌هرحال عده‌ای…
تشکیل کمیته بررسی شیوه ارزش‌گذاری کالاهای صادراتی به اوراسیا

تشکیل کمیته بررسی شیوه ارزش‌گذاری کالاهای صادراتی به اوراسیا

به پیشنهاد معاون بین‌الملل اتاق ایران برای اصلاح ارزش پایه صادراتی کالاهای مشمول موافقت‌نامه تجارت ترجیحی با کشورهای…
طرح خروج ایران از NPT اعلام وصول شد

طرح خروج ایران از NPT اعلام وصول شد

طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح هسته‌ای (NPT) اعلام وصول شد. احمد امیرآبادی فراهانی عضو هیات رییسه مجلس شورای…
با ایجاد شرکت های دانش بنیان و حمایت ازاستارتاپ ها رونق اقتصادی محقق خواهد شد

با ایجاد شرکت های دانش بنیان و حمایت ازاستارتاپ ها رونق اقتصادی محقق خواهد شد

رئیس کمیسیون بهبود و توسعه محیط کسب و کاراتاق بازرگانی اصفهان در هفتمین جلسه این کمیسیون گفت: با ایجاد شرکت های دانش…
12.8 درصد، نرخ بیکاری ایران در سال 2018 میلادی

12.8 درصد، نرخ بیکاری ایران در سال 2018 میلادی

سازمان ملل نرخ بیکاری ایران در سال قبل را ۱۲.۸ درصد اعلام کرد. ارزیابی سازمان ملل از وضعیت بازار کشورهای جهان نشان می…
بدون سرمایه فرهنگی و اجتماعی، سرمایه اقتصادی محقق نمی‌شود

بدون سرمایه فرهنگی و اجتماعی، سرمایه اقتصادی محقق نمی‌شود

ماهیت صنعتی چند دهه گذشته، فرهنگِ هنرپرور اصفهان را به فرهنگ صنعتی تغییر داده و آثار این تغییر در معماری شهری و رفتار…
ضرورت ایجاد مکانیزم تهاتر میان ایران و دانمارک

ضرورت ایجاد مکانیزم تهاتر میان ایران و دانمارک

نشست معارفه کمیته مشترک بازرگانی ایران و دانمارک با حضور معاون امور بین‌الملل اتاق ایران، نمایندگان وزارت امور خارجه،…

© تمامی حقوق این سایت برای اصفهان تحول محفوظ است.

طراحی وب سایت خبری